Bezsenność charakteryzuje się uporczywymi trudnościami w zasypianiu lub utrzymaniu snu, często z wczesnym wybudzaniem się i słabą jakością snu. Chociaż kiedyś uważano ją za problem wtórny w stosunku do chorób medycznych i psychiatrycznych, obecnie jest powszechnie uznawana za niezależne schorzenie, które wymaga diagnozy i leczenia. Szacuje się, że globalnie częstość występowania przewlekłej bezsenności (trwającej powyżej 3 miesięcy i powtarzającej się ponad 3 razy w ciągu tygodnia) u dorosłych wynosi ok. 16%. Ogólnie bezsenność występuje częściej u kobiet (19%) niż u mężczyzn (13,4%) we wszystkich grupach wiekowych, a ciężka bezsenność według szacunków dotyka 10% kobiet i 6% mężczyzn. W Polsce ocenia się, że przewlekła bezsenność dotyczy ok. 19% społeczeństwa, co jest bardzo wysokim wskaźnikiem.
Bezsenność skutkuje poważnymi zaburzeniami zdrowotnymi i psychicznymi, negatywnie wpływa na jakość życia. Związana jest z występowaniem chorób układu krążenia, metabolicznych i neurodegeneracyjnych, a także psychicznych (np. depresji, lęku, przewlekłego bólu, nadużywania substancji psychoaktywnych i obniżenia jakości życia). Ponadto powoduje wzrost kosztów ekonomicznych, w tym opieki zdrowotnej, zmniejszoną produktywność zawodową czy zwiększone ryzyko wypadków.
Jedną z najgroźniejszych konsekwencji przewlekłej bezsenności mogą być zaburzenia funkcjonowania centralnego układu nerwowego i pogorszenie funkcji poznawczych u osób starszych. W ramach badania Mayo Clinic Study of Aging, którego wyniki opublikowano w październiku 2025 r., obserwowano grupę prawie 2750 osób o średniej wieku 70 lat, bez zaburzeń funkcji poznawczych, z rozpoznaniem przewlekłej bezsenności lub bez niej, przez okres średnio 5,6 roku.
W wyniku badania wykazano, że przewlekła bezsenność może nie tylko powodować ospałość, ale jest związana z przyspieszeniem starzenia się mózgu. Osoby z długotrwałymi problemami ze snem były o 40% bardziej narażone na rozwój demencji lub zaburzeń funkcji poznawczych, co odpowiada 3,5 roku dodatkowego starzenia się. Skany mózgu wykazały także zmiany związane z chorobą Alzheimera. Wyniki badań sugerują, że przewlekła bezsenność może być wczesnym sygnałem ostrzegawczym, a nawet czynnikiem przyczyniającym się do przyszłych problemów poznawczych.
W ostatnich latach populacja osób starszych w Polsce dynamicznie rośnie – obecnie stanowi ponad 25% społeczeństwa, a prognozy wskazują, że do 2060 r. odsetek ten może przekroczyć 38%. W tym kontekście problem bezsenności nabiera szczególnego znaczenia, zwłaszcza w obliczu rosnącej liczby pacjentów z zaburzeniami funkcji poznawczych.

Na skróty
Copyright © Medyk sp. z o.o