Od 1 kwietnia 2026 r. pacjenci w Polsce zyskają dostęp do siedemnastu nowych refundowanych terapii, z czego czternaście dotyczy leczenia onkologicznego. Wśród nich znalazło się pięć terapii dedykowanych chorym na raka płuca. Program lekowy B.6 zostanie rozszerzony o następujące terapie:

• amiwantamab (w skojarzeniu z karboplatyną i pemetreksedem) – w leczeniu 1. linii dla pacjentów z mutacją (insercją) w eksonie 20 genu EGFR;
• amiwantamab + lazertynib - w leczeniu 1. linii dla chorych z delecjami w eksonie 19. lub substytucją p.L858R w eksonie 21. genu EGFR;
• atezolizumab (postać dożylna i podskórna) – w leczeniu 1. linii w monoterapii pacjentów z zaawansowanym NDRP, którzy nie kwalifikują się do leczenia opartego na pochodnych platyny, w tym też w gorszym stanie sprawności (skala ECOG 2);
• enkorafenib + binimetynib –  w leczeniu 1 lub kolejnej linii leczenia pacjentów z NDRP z mutacją V600E w genie BRAF;
• serplulimab –  w leczeniu 1. linii zaawansowanego drobnokomórkowego raka płuca, w skojarzeniu z karboplatyną i etopozydem.

Zgodnie z nowymi wytycznymi WHO z 2020 r. dotyczącymi aktywności fizycznej i siedzącego trybu życia osoby powyżej 65. r.ż. po konsultacji z lekarzem, powinny podejmować regularny wysiłek fizyczny. Zaleca się tygodniowo co najmniej 150–300 minut aktywności aerobowej o umiarkowanej intensywności lub co najmniej 75–150 minut o dużej intensywności (lub równoważne ich połączenie), przez minimum 3 dni w tygodniu. Ćwiczenia powinny być różnorodne, obejmujące wszystkie główne grupy mięśni, w tym trening siłowy. U osób starszych regularna aktywność fizyczna przynosi liczne korzyści zdrowotne. Zmniejsza śmiertelność ogólną i sercowo-naczyniową, obniża ryzyko nadciśnienia, cukrzycy typu 2 oraz niektórych nowotworów. Poprawia zdrowie psychiczne, funkcje poznawcze, jakość snu i pomaga kontrolować masę ciała. Dodatkowo ogranicza ryzyko upadków i związanych z nimi urazów oraz spowalnia pogorszenie kondycji kości i sprawności ruchowej.

Dane Centrum e-Zdrowia dowodzą, że polskie społeczeństwo wykazuje coraz większą mobilizację w kwestii szczepień ochronnych. Tylko w sezonie 2025/2026 liczba osób zaszczepionych przeciw grypie wzrosła o niemal 28% r/r, przekraczając próg 2,3 mln. Pierwszy rok refundacji szczepień przeciw RSV przyniósł również istotny postęp, gdyż skorzystało z niej już 6,6% seniorów, co eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych uznają za ważny krok w budowaniu systemowej profilaktyki. Specjaliści zwracają jednak uwagę na wyraźny kontrast: tam, gdzie procedury są proste, odnosimy sukcesy, natomiast w obszarach takich jak pneumokoki wciąż utrzymują się bariery ograniczające powszechną ochronę pacjentów. To pokazuje, że Polska jest dziś w momencie przejścia – między rosnącą świadomością społeczną a potrzebą stworzenia spójnego modelu profilaktyki chorób infekcyjnych, szczególnie w kontekście starzejącego się społeczeństwa. Zgodnie z przekazami płynącymi z #EURespiDay2025 priorytetem jest dziś kompleksowa ochrona dorosłych przed infekcjami dolnych dróg oddechowych. Wciąż istotnym i niebezpiecznym zagrożeniem w tym zestawieniu pozostaje: grypa, RSV, pneumokoki oraz COVID-19.

Marzec to miesiąc świadomości endometriozy – choroby, która dotyka ok. 10% kobiet w wieku rozrodczym na świecie, czyli nawet 190 mln osób. Mimo tak dużej skali problemu wiele pacjentek przez lata nie otrzymuje właściwej diagnozy. Objawy bywają bagatelizowane, a silny ból miesiączkowy wciąż zbyt często traktowany jest jako coś „normalnego.

 – To jedna z najbardziej podstępnych chorób ginekologicznych. Przez lata wiele kobiet słyszało, że silny ból miesiączkowy to „taka ich uroda”. Tymczasem miesiączka może powodować dyskomfort, ale nie powinna wyłączać z codziennej aktywności – podkreśla lek. Paweł Gruszecki, ordynator Oddziału Ginekologiczno-Położniczego Szpitala im. Rudolfa Weigla w Blachowni, Scanmed.

Choroba, której nie widać

Endometrioza polega na tym, że komórki błony śluzowej macicy pojawiają się poza jej jamą. Mogą występować m.in. w jajnikach, jelitach czy pęcherzu moczowym. Pod wpływem hormonów reagują tak samo jak endometrium w macicy – krwawią i wywołują przewlekły stan zapalny. Przyczyny choroby wciąż nie są do końca poznane.

– Najczęściej mówi się o tzw. menstruacji wstecznej, kiedy krew miesiączkowa wraz z komórkami endometrium cofa się przez jajowody do jamy brzusznej. Jednak na rozwój choroby mogą wpływać również czynniki genetyczne, immunologiczne czy procesy przekształcania się komórek – wyjaśnia lek. Paweł Gruszecki. – Choć choroba najczęściej dotyczy kobiet w wieku rozrodczym, może pojawić się także u nastolatek, a nawet po menopauzie.

RSV to jeden z głównych wirusów odpowiedzialnych za zakażenia dolnych dróg oddechowych na świecie. Najczęściej kojarzony jest z ciężkimi zakażeniami wśród niemowląt i małych dzieci, ale coraz częściej uznawany jest również za istotne zagrożenie dla osób starszych oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi. Dane epidemiologiczne z ostatnich sezonów pokazują wyraźną sezonowość RSV – największa liczba przypadków przypada na miesiące zimowe i wczesnowiosenne.

Najnowsze badanie naukowców z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH–PIB oraz Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu¹ pokazuje, że w Polsce wyraźnie zmienia się dominująca wersja wirusa. RSV występuje w dwóch głównych podgrupach antygenowych: RSV-A oraz RSV-B. Analiza wykazała wyraźne zmiany w ich dominacji:

• w sezonie 2022/2023 obie podgrupy występowały podobnie;
• w sezonie 2023/2024 dominowała podgrupa RSV-A;
• w sezonie 2024/2025 nastąpiła zmiana i przewagę uzyskał RSV-B.

Kwietniowa lista refundacyjna to  243 decyzje w sprawie kontynuacji refundacji oraz 16 nowych terapii: 14 onkologicznych, 2 nieonkologiczne. Sześć terapii z 16 jest ukierunkowane na choroby rzadkie, 15 jest w programach lekowych, 1 w refundacji aptecznej.

–  Nowym trendem od stycznia br. jest obejmowanie w większym stopniu refundacją pierwszych odpowiedników leków oryginalnych. W tym obwieszczeniu wprowadziliśmy pięć nowych substancji o istotnym znaczeniu populacyjnym – zaznaczyła wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk.

Marzec to Miesiąc Świadomości Raka Jelita Grubego. Największym zagrożeniem jest to, że wczesny rak jelita grubego... nie boli. Kiedy pojawiają się symptomy, choroba jest już zazwyczaj zaawansowana. Pacjenci często mylą sygnały ostrzegawcze ze zwykłą niestrawnością lub zmęczeniem.

– To drugi najczęstszy nowotwór złośliwy w Polsce. Częściej chorują mężczyźni (stanowi on 15% wszystkich zachorowań na nowotwory w tej grupie), natomiast wśród kobiet odnotowuje się go w 11% przypadków – mówi dr n. med. Łukasz Strzępek, Szpital św. Rafała w Krakowie, Scanmed. Dlatego regularne badania przesiewowe mają znaczenie.

Semaglutyd obchodzi dziewiątą rocznicę wprowadzenia na rynek produktów leczniczych. Stał się ratunkiem dla wielu osób walczących z cukrzycą typu 2, ale także poszukiwanym środkiem w leczeniu otyłości. W jakim zakresie zmieniła się nasza wiedza na temat jego bezpieczeństwa i skuteczności? Ten aktualny przegląd piśmiennictwa pozwala na poznanie nowych faktów i obalenie narosłych mitów dotyczących semaglutydu.

Migotanie przedsionków (AF) jest często stwierdzaną arytmią i znaczącym czynnikiem ryzyka wystąpienia udarów mózgu i innych epizodów zakrzepowo-zatorowych. AF często stwierdzają lekarze POZ. Skutecznie prowadzona terapia przeciwkrzepliwa to kluczowy element postępowania u pacjentów z AF. Celem pracy było przedstawienie zasad prowadzenia terapii przeciwkrzepliwej u pacjentów z AF na podstawie aktualnych wytycznych ekspertów Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC). 

Astma jest jedną z najczęstszych chorób na świecie. Terapia inhalacyjna stanowi podstawę terapii w każdym stadium astmy. Jednakże skuteczność leków wziewnych zależy w dużej mierze od umiejętności prawidłowego użytkowania inhalatora przez pacjenta i przestrzegania zaleconego schematu leczenia. Leki wziewne mogą być podawane w postaci inhalatorów ciśnieniowych (pMDI; ang. pressurized metred dose inhaler), inhalatorów ciśnieniowych indukowanych wdechem (BA-MDI; ang. breath actuated MDI), inhalatorów proszkowych (DPI, ang. dry powder inhaler), inhalatorów miękkiej mgły (soft mist inhaler) oraz nebulizacji. W przypadku inhalatorów pMDI dla zapewnienia skuteczności depozycji leku w dolnych drogach oddechowych konieczne jest zsynchronizowanie momentu uwolnienia dawki leku z początkiem wdechu. W porównaniu z inhalatorami pMDI inhalatory DPI wymagają nieco większego wysiłku wdechowego (różnica ta dla większości chorych jest nieodczuwalna). Inhalatory miękkiej mgły do swojego działania nie potrzebują gazu nośnego. Są skuteczne przy mniejszych dawkach leku. Natomiast  nebulizatory zmieniają roztwór leku w drobną mgiełkę. Charakteryzuje je łatwość obsługi.

Infekcje dróg oddechowych szczególnie często występują w okresie jesienno-zimowym, gdy odporność organizmu jest zdecydowanie niższa. Za słabsze funkcjonowanie układu odpornościowego odpowiadają również zaburzenia fizjologii, tj. rozregulowany zegar biologiczny i nadmiar pracy, prowadzące do przewlekłego zmęczenia. Osoby świadome potrzeby wsparcia swojej odporności dbają o prowadzenie zdrowego stylu życia i często decydują się suplementować preparaty pochodzenia naturalnego, bogate w witaminy, minerały i wyciągi roślinne. W sezonie infekcyjnym warto wspomóc funkcjonowane układu immunologicznego, ponieważ podejmowane działania umożliwiają zapobieganie rozwojowi infekcji dróg oddechowych i wspierają utrzymanie prawidłowego stanu zdrowia.

W terminologii medycznej zoster lub herpes zoster to choroba zwana po polsku „półpasiec”. Definiuje się ją jako „wirusowa choroba skórna, którą wywołuje reaktywacja wirusa ospy wietrznej (Varicella-zoster virus – VZV). Po przebytym zakażeniu ospą wietrzną wirus pozostaje w organizmie w stanie uśpienia, lokalizując się w zwojach nerwowych. W pewnych warunkach, takich jak osłabienie odporności, stres czy przewlekłe choroby, wirus może ponownie się uaktywnić, prowadząc do wystąpienia półpaśca. Choroba ta charakteryzuje się bolesną wysypką pęcherzykową, najczęściej zlokalizowaną wzdłuż nerwów, zwykle po jednej stronie ciała”.

4 marca, czyli Światowy Dzień Świadomości Otyłości to doskonała okazja, by mówić głośno o potrzebach osób leczących otyłość i o tym, że nie warto szukać winnych otyłości, nie warto sprawiać przykrości osobom z nadmierną masą ciała, lecz w życzliwy sposób wspierać ich zmagania z nawracającą chorobą. Dlatego kampania społeczna "Na wagę zdrowia" Fundacji Zdrowie i Edukacja Ad Meritum kładzie nacisk na zdrowotny aspekt otyłości, na powikłania wynikające z choroby, na jej nawrotowość. Potrzeba działania w tym obszarze zrodziła się z historii osobistej współzałożycielki Fundacji Elżbiety Brzozowskiej, która zredukowała ponad 50 kg i dzięki remontowi w głowie pozostaje w remisji już ponad 6 lat, zmaga się też jako mama z otyłością u dzieci, podobne macierzyńskie doświadczenia dotyczą Ewy Pol, prezeski Fundacji. Kampania skupia blisko 30 Rzeczniczek i Rzeczników Zdrowego Stylu Życia i Leczenia Otyłości, którzy tworzą koalicję pacjentów, lekarzy, psychologów, pielęgniarek, społeczników.