2024-03-08 ARTYKUŁ

Bezsenność krótkotrwała to najczęstsze zaburzenie snu. Stanowi poważny problem w polskiej populacji, dotyka głównie osób w podeszłym wieku, ale nie tylko. W dzisiejszym świecie bezsenność krótkotrwała dotyka również osoby młodsze, które narażone są na narastające tempo życia, stres, problemy ekonomiczne, inflację czy konflikty zbrojne. Szereg czynników takich jak choroby somatyczne, czynniki socjoekonomiczne, zaburzenia psychiczne, praca zmianowa pogarszają jakość snu. Bezsenność krótkotrwała prowadzi do obniżenia komfortu życia, ale jest również przyczyną wielu problemów zdrowotnych. Wiążą się z nią choroby kardiologiczne, metaboliczne, a to może prowadzić do wzrostu ryzyka zgonu. Pogarsza również życie seksualne i wpływa negatywnie na codzienne funkcjonowanie Zarejestrowanymi lekami w leczeniu bezsenności są benzodiazepiny oraz leki niebenzodiazepinowe – leki z grupy Z.

2024-03-07 ARTYKUŁ

Jednym z najczęstszych działań niepożądanych stosowanych leków jest polekowe uszkodzenie wątroby. Czynnikiem wywołującym może być teoretycznie każdy lek, jednak w przypadku stosowania insuliny ludzkiej i jej analogów, w tym insuliny lizpro, zjawisko to występuje wyjątkowo rzadko. Artykuł przedstawia przypadek chorego z wcześniejszym alkoholowym uszkodzeniem wątroby, u którego po zastosowaniu insuliny lizpro zaobserwowano istotny wzrost aktywności aminotransferaz w surowicy krwi. Przebieg kliniczny był bezobjawowy, zastąpienie insuliny lizpro krótko działającą insuliną ludzką doprowadziło do szybkiego spadku ich aktywności poniżej poziomów wyjściowych.

2024-03-06 ARTYKUŁ

Dobór odpowiedniego leku przeciwcukrzycowego w przypadku współwystępowania cukrzycy typu 2 i przewlekłej choroby nerek jest bardzo ważny. Powinien on obniżać poziom glukozy we krwi i nie pogarszać funkcji nerek. Podstawą zapobiegania i leczenia cukrzycy typu 2 jest zdrowy tryb życia. W pracy omówiono, jakie leki przeciwcukrzycowe są najlepsze na poszczególnych etapach leczenia u pacjentów ze współwystępującą cukrzycą typu 2 i przewlekłą chorobą nerek. Są to przede wszystkim  inhibitory SGLT-2 oraz agoniści GLP-1, które mają udowodnione działanie protekcyjne na nerki.

2024-03-05 ARTYKUŁ

Withania somnifera, znana również jako ashwagandha lub indyjski żeń-szeń, jest tradycyjnie stosowanym surowcem zielarskim w ajurwedzie – tradycyjnej medycynie indyjskiej. Jej składniki wykazują działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne, immunomodulujące, przeciwdrobnoustrojowe i cytotoksyczne. Badania przedkliniczne i kliniczne wskazują, że ekstrakty z korzenia i liści osłabiają skutki stresu, zmniejszają poczucie lęku, jak również łagodzą objawy depresji i bezsenności. Działają kardioprotekcyjnie i neuroprotekcyjnie. Suplementacja W. somnifera może być zatem stosowana w łagodzeniu stresu, lęku i bezsenności oraz w celu ogólnej poprawy odporności organizmu i wspomaganiu aktywności umysłowej.

2024-03-04 ARTYKUŁ

W przypadku arytmii jedną z podstawowych metod wykorzystywanych w diagnostyce i ocenie efektywności leczenia jest 24-godzinne monitorowane czynności serca – monitorowanie Holter EKG. Wskazania do wykonania tego badania obejmują przede wszystkim: podejrzenie występowania tachyarytmii, bradyarytmii, poszukiwanie epizodów migotania lub trzepotania przedsionków, monitorowanie skuteczności i bezpieczeństwa zastosowanych terapii przeciwarytmicznych oraz stratyfikację ryzyka nagłej śmierci sercowej w szczególnych grupach pacjentów. W codziennej praktyce klinicznej najczęściej wykonywane jest badanie Holter EKG 2- lub 3-odprowadzeniowe. Rzadziej wykonuje się badanie holterowskie 12-odprowadzeniowe. Aktualnie wykorzystanie monitorowania Holter EKG jest dostępne nie tylko w oddziałach szpitalnych i w poradniach kardiologicznych, ale także w podstawowej opiece zdrowotnej w ramach opieki koordynowanej.

2024-01-05 ARTYKUŁ

Migrena to powszechne schorzenie występujące na całym świecie, dotykające zarówno osób dorosłych, młodzieży, jak i dzieci. Jest to zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się napadami bólu głowy, którym często towarzyszy nadwrażliwość na różne bodźce środowiskowe, takie jak światło, dźwięki czy zapachy. Skuteczne leczenie migreny obejmuje zastosowanie farmakologicznych środków z grupy tryptanów, leków przeciwbólowych oraz wsparcie psychologiczne, rehabilitację i inne metody, na przykład akupunkturę. Migrena istotnie wpływa na jakość życia pacjentów, oddziałuje również na członków rodziny oraz  współpracowników, jak też na efektywność pracy.

W artykule przedstawiono zarys epidemiologii migreny w Polsce i na świecie oraz omówiono miejsce sumatryptanu z naproksenem w terapii migreny.

2024-01-03 ARTYKUŁ

Autoimmunologiczna choroba tarczycy (ang. Autoimmunology tyreid disease, AITD) obejmuje wszystkie typy przewlekłego autoimmunologicznego zapalenia, do których nomenklaturowo, klasycznie należy choroba Hashimoto oraz choroba Gravesa-Basedowa. Problem diagnostyczny polega na wzajemnym przenikaniu się objawów chorobowych – nadczynność nie jest zarezerwowana dla choroby Gravesa-Basedowa  (choroba Hashimoto może przebiegać na początku z nadczynnością), heterogenność objawów wymaga podejścia interdyscyplinarnego z zaczerpnięciem wiedzy z wielu dziedzin medycznych, począwszy od immunologii, przez dermatologię i psychiatrię, aż do molekularnych patomechanizmów, przy akceptacji „chimeryczności” polegającej na braku objawów klinicznych oraz przeciwciał, szczególnie w początkowym okresie choroby u znacznego odsetka pacjentów.

2024-01-02 ARTYKUŁ

Lecznicze zastosowanie srebra jako miejscowego środka przeciwdrobnoustrojowego rozpowszechniło się w Europie dopiero w XIX w., chociaż już w starożytności używano go do zachowania stabilności wody pitnej. Powszechne stosowanie srebra w produktach medycznych i konsumenckich rozpoczęło się od udokumentowania jego działania przeciwko bakteriom, wirusom i grzybom. Obecnie metale te, stanowiące alternatywę dla powszechnie stosowanych antybiotyków, przeżywają renesans dzięki nanotechnologii, która dostarcza materiałów o zwiększonej aktywności przeciwdrobnoustrojowej. Nanocząstki (NPs), w tym najpowszechniej stosowane nanocząsteczki srebra (AgNPs) i złota (AuNPs), charakteryzują się wysoką aktywnością przy braku lub niskiej toksyczności dla komórek ludzkich.

2023-12-29 ARTYKUŁ

Rośliny wspomagające system odpornościowy zawierają substancje czynne, które wykazują zdolność aktywowania czynności układu immunologicznego. Ponadto hamują stany zapalne oraz działają przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo. Na rynku dostępne są zarówno świeże i suszone surowce, jak i gotowe, standaryzowane preparaty roślinne.

Do grupy naturalnych immunostymulatorów zalicza się (obok preparatów pochodzenia bakteryjnego oraz pozyskiwanych z grzybów) liczne surowce roślinne i pozyskiwane z nich przetwory i ekstrakty. Mimo nie do końca poznanego potencjału terapeutycznego, z powodzeniem są one stosowane w prewencji chorób zakaźnych oraz w niedoborach odporności.

2023-10-27 ARTYKUŁ

Celem niniejszego artkułu jest spojrzenie na współczesne nazwy chorób okiem językoznawcy i filologa klasycznego zajmującego się badaniem łacińskiej i polskiej terminologii medycznej, mającego wieloletnie doświadczenie w nauczaniu medycznego języka łacińskiego i polskiego.

Analizując rozwój polskiej terminologii medycznej, można stwierdzić, że przy tworzeniu tego typu nazewnictwa, tak jak w większości terminologii specjalistycznych, kierowano się potrzebą nadawania nazw nowym zjawiskom wraz z ich odkrywaniem, a w przypadku medycyny przede wszystkim koniecznością porozumiewania się lekarza z pacjentem. Językiem medycyny przez wieki był język łaciński i wywarł on wielki wpływ na medyczną terminologię polską, pomimo tego że podejmowano próby całkowitego zastąpienia nazw łacińskich polskimi. Konsekwencją tego jest bardzo często występująca podwójna terminologia: rodzima i zapożyczona, obowiązująca powszechnie i zrozumiała wśród lekarzy na całym świecie.

2023-10-27 ARTYKUŁ

W ostatnich latach opublikowano szereg badań mikrobioty jelitowej rozmaitych populacji z wielu części świata. Zaobserwowano znaczące różnice międzyosobnicze w składzie taksonomicznym, poziomie różnorodności, liczebności oraz aktywności metabolicznej. Rozbieżności te przypisuje się czynnikom wewnętrznym, takim jak: enterotyp jelitowy czy wskaźnik BMI pacjenta oraz czynnikom zewnętrznym, takim jak: styl życia, poziom aktywności fizycznej, przynależność etniczna, zwyczaje dietetyczne oraz kulturowe. Złożoność stosowania probiotyków w sytuacjach klinicznych komplikuje fakt istnienia wewnątrzosobniczych oraz międzyosobniczych różnic taksonomicznych i funkcjonalnych w obszarze mikrobioty jelitowej. Labilność na poziomie produktu oraz biocenozy układu pokarmowego pacjenta stanowi przesłankę do wykorzystania personalizacji w procesie doboru probiotyków do zastosowań medycznych oraz okołomedycznych. W niniejszym opracowaniu omówione zostaną istotne, z punktu widzenia praktyki lekarskiej, właściwości mikrobioty jelitowej człowieka oraz probiotyków, które są wykorzystywane do jej kształtowania.

2023-10-27 ARTYKUŁ

Niedokrwistość chorób przewlekłych to stan towarzyszący określonej chorobie podstawowej, w którym dochodzi do zmniejszenia stężenia hemoglobiny, obniżenia hematokrytu i liczby erytrocytów wskutek złożonego procesu, inicjowanego przeważnie przez mechanizmy odporności komórkowej i cytokiny prozapalne oraz hepcydynę. Jest to druga co do częstości występowania anemia po niedokrwistości z niedoboru żelaza na świecie. Jej nasilenie na ogół koreluje z zaawansowaniem choroby podstawowej. Schorzenie to współistnieje najczęściej z przewlekłym stanem zapalnym, chorobami z autoagresji, nowotworami oraz niewydolnością nerek.

2023-10-26 ARTYKUŁ

Bylica roczna jest rośliną stosowaną w tradycyjnej medycynie od wieków. W ostatnich latach jest kojarzona przede wszystkim z działaniem przeciwmalarycznym. Odkrycie przeciwmalarycznego działania artemizyniny, jednego ze składników ziela bylicy, zostało w 2015 r. uhonorowane Nagrodą Nobla dla chińskiej badaczki Tu Youyou. Obecnie można natrafić na liczne publikacje naukowe opisujące wielokierunkowe działanie związków zawartych w bylicy rocznej. W artykule skupiono się na wpływie na układ odpornościowy.

2023-09-29 ARTYKUŁ

Choć dużo mówi się o ich udziale w diagnostyce i personalizacji terapii onkologicznej, badania genetyczne wciąż stanowią niedocenione narzędzie prewencyjne. Tymczasem badania naukowe pokazują, że ok. 10% wszystkich nowotworów powstaje na bazie dziedzicznych predyspozycji.     

Badania genetyczne pozwalają wskazać osoby w grupie ryzyka, które są nosicielami mutacji genetycznych (wariantów patogennych) odpowiadających za zachorowanie na nowotwory. Ich występowanie nie oznacza jednoznacznie pojawienia się i rozwoju choroby, ale ich wykrycie pozwala wdrożyć odpowiednią procedurę prewencji i profilaktyki antynowotworowej. Jeżeli u osoby poddanej badaniu genetycznemu stwierdzono zwiększoną predyspozycję genetyczną do rozwoju nowotworów złośliwych, to powinna ona zostać objęta szczególną opieką i obserwacją poradni genetycznej. W mocy lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej pozostaje jednak wyszukanie takiej osoby – zanim zachoruje – i skierowanie jej do poradni genetycznej.

2023-09-29 ARTYKUŁ

Ból neuropatyczny jest jednym z najpowszechniejszych i uciążliwych dolegliwości, które wpływają na jakość życia pacjentów na całym świecie. Zrozumienie, diagnoza i leczenie tego rodzaju bólu stanowią złożone wyzwania dla lekarzy i badaczy. Wyróżniamy wiele czynników etiologicznych bólu neuropatycznego, w tym neuropatię cukrzycową, uszkodzenia mechaniczne nerwów, neuralgię półpaścową, pozapalną, neuropatię toksyczną, np. alkoholową, neuralgię nerwu trójdzielnego itp. Typowe objawy bólu neuropatycznego to pieczenie, mrowienie, szczypanie, pulsujący ból, uczucie drętwienia oraz „przeszywający" lub „elektryzujący" cios. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej, wywiadzie oraz badaniach laboratoryjnych. 

Copyright © Medyk sp. z o.o