Semaglutyd – dziewięć lat później

2026-03-16 Artykuł

Semaglutyd – dziewięć lat później

Semaglutyd obchodzi dziewiątą rocznicę wprowadzenia na rynek produktów leczniczych. Stał się ratunkiem dla wielu osób walczących z cukrzycą typu 2, ale także poszukiwanym środkiem w leczeniu otyłości. W jakim zakresie zmieniła się nasza wiedza na temat jego bezpieczeństwa i skuteczności? Ten aktualny przegląd piśmiennictwa pozwala na poznanie nowych faktów i obalenie narosłych mitów dotyczących semaglutydu.

Fala popularności semaglutydu szybko wykroczyła poza grono pacjentów z cukrzycą typu 2 (T2D), u których oprócz poprawy kontroli glikemii obserwowano także znaczną redukcję masy ciała. Swój niewątpliwy sukces rynkowy i popularność zawdzięcza głównie mediom społecznościowym, relacjom celebrytów i gwiazd filmowych propagujących „nowoczesne podejścia do odchudzania” oraz modzie na slim body. Wydawałoby się, że analogi receptora glukagonopodobnego peptydu 1 (GLP‑1RAs) spełniają oczekiwania, pozwalając uzyskać sukces bez zbędnego wysiłku fizycznego czy restrykcyjnej diety.

Semaglutyd – medyczne przeznaczenie

Semaglutyd jest analogiem glukagonopodobnego peptydu 1, hormonu inkretynowego odpowiedzialnego za poposiłkowe wydzielanie insuliny. Otrzymywany jest w komórkach Saccharomyces cerevisiae metodą rekombinacji DNA i charakteryzuje się 94% homologią z ludzkim GLP‑1. Podobnie jak natywny hormon jest on wybiórczym agonistą receptora występującego w trzustce, mózgu, sercu, naczyniach krwionośnych, układzie immunologicznym i nerkach.

Czytaj pełny tekst

Autor: Opracowanie Redakcja

Data publikacji: 2026-03-16

Źródło: "Gabinet Prywatny" nr 01/2026

Słowa kluczowe: cukrzyca typu 2, otyłość, analogi glukagonopodobnego peptydu 1, agonista receptora GLP‑1

1. Knudsen L, Lau J. The discovery and development of liraglutide and semaglutide. Front Endocrinol (Lausanne). 2019;10:1-32. DOI: 10.3389/fendo.2019.00155.

2. Mahapatra M, Karuppasamy M, Sahoo B. Semaglutide, a glucagon like peptide-1 receptor agonist with cardiovascular benefits for management of type 2 diabetes. Rev Endocr Metab Disord. 2022;23(3):521-39. DOI: 10.1007/s11154-021-09699-1.

3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozempic roztwór do wstrzykiwań w fabrycznie napełnionym wstrzykiwaczu (Novo Nordisk A/S Dania). European Commission. Dostępny w Internecie: https://ec.europa.eu/health/documents/community-

regster/2018/20180208139833/anx_139833_pl.pdf2018. Dostęp 2024.12.28.

4. Label of Ozempic (semaglutide) injection, for subcutaneous use. U.S. Food & Drug Administration. Dostępny w Internecie: https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2025/209637s025lbl.pdf. Dostęp 2025.01.12.

5. Label of Rybelsus (semaglutide) tablets, for oral use. U.S. Food & Drug Administration. Dostępny w Internecie: https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2019/213051s000lbl.pdf. Dostęp 2025.01.12.

6. Label of Wegovy (semaglutide) injection, for subcutaneous use. U.S. Food & Drug Administration. Dostępny w Internecie: https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2021/215256s000lbl.pdf. Dostęp 2025.01.12.

7. MICROMEDEX® 2.0 (electronic version). Merative Micromedex® 2024. Semaglutide Dostępny w Internecie: https://www-1micromedexsolutions-1com-1g32020ji053a.han.umed.pl/micromedex2/librarian/CS/44F46F/ND_PR/ evidencexpert/ND_P/evidencexpert/DUPLICATIONSHIELDSYNC/C78093/ND_PG/evidencexpert/ND_B/evidencexpert/ND_AppProduct/evidencexpert/ND_T/evidencexpert/PFActionId/evidencexpert.DoIntegratedSearch?Search-Term=semaglutide#. Dostęp 02.01.2025.

8. Zafer M, Tavaglione F, Romero-Gómez M, Loomba R. GLP-1 receptor agonists and glucagon/gip/glp-1 receptor dual or triple agonists-mechanism of action and emerging therapeutic landscape in MASLD. Aliment. Pharmacol. Ther. 2025;61(12):1872-88. Dostępny w Internecie: https://onlinelibrary-1wiley-1com-19inu05n6040a.han.umed.pl/doi/10.1111/apt.70196. Dostęp 2026.01.22.

9. Sanyal AJ, Newsome PN, Kliers I, Østergaard LH, Long MT, Kjær MS, et al. Phase 3 Trial of semaglutide in metabolic dysfunction-associated steatohepatitis. N Engl J Med. 2025. DOI: 10.1056/NEJMoa2413258.

10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wegovy roztwór do wstrzykiwań w fabrycznie napełnionym wstrzykiwaczu. (Novo Nordisk A/S Dania). European Commission. Dostępny w Internecie: https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2023/20230331158642/anx_158642_pl.pdf2022. Dostęp 2025.01.15.

11. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rybelsus tabletki. (Novo Nordisk A/S Dania). European Commission. Dostępny w Internecie: https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2022/20221216157986/anx_157986_pl.pdf2020. Dostęp 2025.01.15.

12. Lincoff AM, Brown-Frandsen K, Colhoun HM, Deanfield J, Emerson SS, Esbjerg S, et al. Semaglutide and cardiovascular outcomes in obesity without diabetes. N Engl J Med. 2023;389(24):2221-32. Dostępny w Internecie: https://www.nejm.org/doi/10.1056/NEJMoa2307563?url_ver=Z39.88-2003&rfr_id=ori:rid:crossref.org&rfr_dat=cr_pub%20%200pubmed. Dostęp 2025.11.12.

13. Han J Shan D. Effects of semaglutide on heart failure outcomes. The Lancet. 2025;405(10478):542. Dostępny w Internecie: https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(24)02861-7/fulltext. Dostęp 2025.05.25.

14. Smits M, Van Raalte D. Safety of semaglutide. Front Endocrinol (Lausanne). 2021;12:645563. DOI: 10.3389/fendo.2021.645563.

15. Bezin J, Gouverneur A, Pénichon M, Mathieu C, Garrel R, Hillaire-Buys D, et al. GLP-1 receptor agonists and the risk of thyroid cancer. Diabetes Care. 2023;46(2):384-90. DOI: 10.2337/dc22-1148.

16. Long B, Pelletier J, Koyfman A, Bridwell R. GLP-1 agonists: A review for emergency clinicians. Am J Emerg Med. 2024;78:89-94. DOI: 10.1016/j.ajem.2024.01.010.

17. Branch M, Amador I, Tardif I, Patel K, Lewis D. Clinical manifestations of semaglutide overdose: A case study. J Psychiatr Pract. 2024;30(6):444-46. Doi: 10.1097/PRA.0000000000000824.

18. U.S. Food & Drug Administration. FDA alerts health care providers, compounders and patients of dosing errors associated with compounded injectable semaglutide products. FDA 2025. Dostępny w Internecie: https://www.fda.gov/drugs/human-drug-compounding/fda-alerts-health-care-providers-compounders-and-patients-dosing-errors-associatedcompounded. Dostęp 2025.01.23.

19. U.S. Food & Drug Administration. FDA’s concerns with unapproved GLP-1 drugs used for weight loss. FDA 2025. Dostępny w Internecie: https://www.fda.gov/drugs/postmarket-drug-safety-information-patients-and-providers/fdasconcerns- unapproved-glp-1-drugs-used-weight-loss. Dostęp 2025.01.25.

20. Semaglutide monograph for professionals. Drugs.com. Dostępny w Internecie: https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html. Dostęp 2025.12.29.

21. Mosenzon O, Garvey W, Hesse D, Koroleva A, Kushner R, Lim S, et al. Clinically-relevant weight loss is achieved independently of early weight loss response to once-weekly subcutaneous semaglutide 2.4 MG (STEP 4) J Endocr Soc. 2021;5(Suppl 1):A7. doi: 10.1210/jendso/bvab048.013. Dostęp 2025.12.04.

22. Wilding JPH, Batterham RL, Davies M, Van Gaal LF, Kandler K, Konakli K, et al. Weight regains and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide: The STEP 1 trial extension. Diabetes Obes Metab. 2022;24(8):1553-64. DOI:10.1111/dom.14725.

23. Chiappini S, Vickers-Smith R, Harris D, Papanti Pelletier GD, Corkery JM, Guirguis A, et al. Is there a risk for semaglutide misuse? Focus on the Food and Drug Administration's FDA Adverse Events Reporting System (FAERS) Pharmacovigilance Dataset. Pharmaceuticals (Basel). 2023;16(7):994. DOI: 10.3390/ph16070994.

24. Montecinos K, Kania B, Goldberg D. Semaglutide ozempic face and implications in cosmetic dermatology. Dermatological Reviews. 2024;5(5):e70003. DOI: 10.1002/der2.70003.

25. Jairath R, Abreu D, Mann C. Semaglutide and hair loss: A real-world analysis. J Am Acad Dermatol. 2024;91(3):AB 309. Dostępny w Internecie: http://www.jaad.org/article/S0190962224022692/pdf. Dostęp 2025.02.03.

26. Linge J, Birkenfeld AL, Neeland IJ. Muscle mass and glucagon-like peptide-1 receptor agonists: adaptive or maladaptive response to weight loss? Circulation. 2024;150(16):1288-98. DOI: 10.1161/CIRCULATIONAHA.124.067676.

27. Manoharan S, Madan R. GLP-1 agonists can affect mood: A case of worsened depression on ozempic (semaglutide). Innov Clin Neurosci. 2024;21(4-6):25-6. eCollection 2024 Apr-Jun. Dostęp 2025.02.03.

28. Schoretsanitis G, Weiler S, Barbui C, Raschi E, Gastaldon C. Disproportionality analysis from World Health Organization Data on semaglutide, liraglutide, and suicidality. JAMA Netw Open 2024;7(8):e2423385. DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2024. Dostępny w Internecie: https://jamanetwork. com/journals/jamanetworkopen/articlepdf/2822453/schoretsanitis_2024_oi_240740_1723229508.10987. pdf. Dostęp 2025.08.03.

29. European Medicinal Agency. EMA statement on ongoing review of GLP-1 receptor agonists. 2023.07.11 Dostępny w Internecie: https://www.aifa.gov.it/documents/20142/1804926/2023.07.12_com-EMA_revisione_GLP-1_EN.pdf. Dostęp 2025.09.27.

30. European Medicinal Agency. Meeting highlights from PRAC 8-11 April 2024. Dostępny w Internecie: https://www.ema.europa.eu/en/news/meeting-highlights-pharmacovigilance-risk-assessment-committeeprac-8-11-april-2024. Dostęp 2024.01.27.

31. Wang W, Volkow ND, Berger NA., Davis PB, Kaelber C, Xu R. Association of semaglutide with risk of suicidal ideation in a real-world cohort. Nat Med. 2024;30(1):168-176. DOI: 10.1038/s41591-023-02672-2.

32. U.S. Food & Drug Administration. Update on FDA’s ongoing evaluation of reports of suicidal thoughts or actions in patients taking a certain type of medicines approved for type 2 diabetes and obesity. FDA Drug Safety Communication.10.11.2024. Dostępny w Internecie: https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/update-fdas-ongoing-evaluation-reports-suicidalthoughts-or-actions-patients-taking-certain-type. Dostęp 2025.11.31.

33. Faillie JL, Yin H, Yu OHY, Herrero A, Altwegg R, Renoux C, et al. Incretin-based drugs and risk of intestinal obstruction among patients with type 2 diabetes. Clin Pharmacol Ther. 2022;111(1):272-82. DOI: 10.1002/cpt.2430.

34. Lu J, Liu H, Zhou Q, Wang MW, Li Z. A potentially serious adverse effect of GLP-1 receptor agonists. Acta Pharm Sin B. 2023;13(5):2291-3. 10.1016/j.apsb.2023.02.020.

35. Masson W, Lobo M, Barbagelata L, Lavalle-Cobo A, Nogueira J. Acute pancreatitis due to different semaglutide regimens: An updated meta-analysis. Endocrinol Diabetes Nutr. 2024;71(3):124-32. DOI: 10.1016/j.endien.2024.03.012.

36. He L, Wang J, Ping F, Yang N, Huang J, Li Y, et al. Association of glucagon-like peptide-1 receptor agonist use with risk of gallbladder and biliary diseases: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. JAMA Intern Med. 2022;182(5):513-19. DOI: 10.1001/jamainternmed.2022. Dostęp 2025.01.03.

37. American Academy of Ophthalmology and North American Neuro-Ophthalmology Society Issue Advice on Weight Loss Drug and Eye Health. 7/8/2024. Dostępny w Internecie: https://www.aao.org/newsroom/news-releases/detail/weight-loss-drug-and-eye-health. Dostęp 2025.01.28.

38. Suresh J, Vivekanandan K. Blinded by the drug? A vigilyze signal linking semaglutide to NAION. Int Ophthalmol. 2025;45(1):398. DOI: 10.1007/s10792-025-03760-7.

39. Obuchowska I, Mariak Z. Neuropatia niedokrwienna nerwu wzrokowego. Patogeneza, obraz kliniczny, diagnostyka i leczenie. Klinika Oczna. 2006;108(4-6):238-42.

40. Grauslund J, Taha AA, Molander LD, Kawasaki R, Möller S, Højlund K, et al. Once-weekly semaglutide doubles the five-year risk of nonarteritic anterior ischemic optic neuropathy in a Danish cohort of 424,152 persons with type 2 diabetes. Int J Retina Vitreous. 2024;10(1):97.

41. Hathaway JT, Shah MP, Hathaway DB, Zekavat SM, Krasniqi D, Gittinger JW, Jr., et al. Risk of nonarteritic anterior ischemic optic neuropathy in patients prescribed semaglutide. JAMA Ophthalmol. 2024;142(8):732-9. DOI: 10.1001/jamaophthalmol.2024.2296. Dostęp 2026.01.15.

42. Begum F, Chang K, Kapoor K, Vij R, Phadke G, Hiser WM, et al. Semaglutide-associated kidney injury. Clin Kidney J. 2024;17(9):sfae250. DOI: 10.1093/ckj/sfae250. Dostęp 2025.01.27.

43. Perkovic V, Tuttle KR, Rossing P, Mahaffey KW, Mann JFE, Bakris G, et al. Effects of semaglutide on chronic kidney disease in patients with type 2 diabetes. N Engl J Med. 2024;391(2):109-21. DOI: 10.1056/NEJMoa2403347.

44. Leehey DJ, Rahman MA, Borys E, Picken MM, Clise CE. Acute kidney injury associated with semaglutide. Kidney Med. 2021;3(2):282-85. DOI: 10.1016/j.xkme.2020.10.008.

45. Novo Nordisc. FDA approves Ozempic® (semaglutide) as the only GLP-1 RA to reduce the risk of worsening kidney disease and cardiovascular death in adults with type 2 diabetes and chronic kidney disease. Dostęp w Internecie: https://www.multivu.com/novo-nordisk/9314951-en-ozempic-ckd-fda-approval. Dostęp 2025.05.25.

46. Hendershot ChS, Bremmer MP, Paladino MB, et al. Once-Weekly Semaglutide in adults with alcohol use disorder. Randomized clinical trial. JAMA Psychiatry. 2025;82(4):395-405. DOI: 10.1001/jamapsychiatry.2024.4789.

47. Wang W, Wang QQ, Qi X, Gurney M, Perry G, Volkow ND, et al. Associations of semaglutide with first-time diagnosis of Alzheimer's disease in patients with type 2 diabetes: Target trial emulation using nationwide real-world data in the US. Alzheimers Dement. 2024;20(12):8661-8672. DOI: 10.1002/alz.14313

48. National Library of Medicine. Clinical trials. Dostęp w Internecie: https://clinicaltrials.gov/search?term=semaglutide. Dostęp 2026.01.14.

POWRÓT

reklama