Każdego roku w Polsce amputuje się ponad 11 tys. kończyn dolnych, a 76% tych zabiegów stanowią amputacje wysokie wykonywane najczęściej w trybie nagłym, gdyż prawidłowe leczenie zachowawcze nie zostało wdrożone na czas. Aż co czwarta osoba z cukrzycą będzie w swoim życiu miała niebezpieczne owrzodzenie stopy, część z nich straci przez to kończyny, a niektórzy nawet życie. Ponieważ liczba chorych na cukrzycę w Polsce dawno przekroczyła 3 mln i stale rośnie, a leczenie stopy cukrzycowej nie jest rozwiązane systemowo, należy poważnie obawiać się dalszego pogarszania tej już teraz złej sytuacji. W odpowiedzi na ten rosnący problem zdrowotny i społeczny Polskie Towarzystwo Leczenia Ran już po raz czwarty organizuje akcję edukacyjno-profilaktyczną „Światowy Tydzień Świadomości Stopy Cukrzycowej”, która odbędzie się 17-22 listopada.

Bezpłatne badania będą prowadzone w całej Polsce w kilkudziesięciu gabinetach lekarskich, pielęgniarskich i podologicznych. Samo badanie trwa zaledwie 10 minut. Obejmuje ocenę czucia dotyku, ocenę tętna na tętnicach stopy i zebranie krótkiego wywiadu. Na tej podstawie badający określi, na jak wysokie ryzyko powstania owrzodzeń narażony jest konkretny chory oraz przeprowadzi krótką rozmowę edukacyjną z elementami instruktażu. 

– Stopa cukrzycowa rozwija się podstępnie. Większość powikłań nie jest zauważana przez chorego, nawet gdy doszło już do poważnych uszkodzeń w obrębie stopy. Również lekarze rodzinni i diabetolodzy bardzo rzadko nakazują choremu okazanie stóp dla ich skontrolowania, o ile chory sam o to nie poprosi. Pierwszym sygnałem alarmowym może być „zwykłe” zaczerwienienie, odcisk albo drobna rana, która postępuje, ale pacjent na to nie reaguje, bo najczęściej nie odczuwa bólu. Jest to moment, w którym czujny musi być system, czyli pracownicy opieki zdrowotnej oraz podolodzy. Akcja ma tę czujność stworzyć, upowszechnić poprzez edukację i łatwy dostęp do badania” – mówi dr n. med. Przemysław Lipiński, prezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran, przedstawiciel Polski w D-Foot International, ekspert kampanii Rany pod kontrolą.

Według danych zawartych w Porozumieniu na rzecz Profesjonalnej Terapii Ran, przygotowanym w ramach kampanii „Rany pod kontrolą”, nawet milion Polaków może mierzyć się z ranami trudno gojącymi się, z czego istotną część stanowią powikłania stóp u pacjentów z cukrzycą. Rany cukrzycowe mają niestety wyższą śmiertelność niż większość nowotworów złośliwych, a amputacja kończyny powoduje zgon ponad połowy chorych w ciągu 5 lat.Polskie Towarzystwo Leczenia Ran postuluje utworzenie oddziału stopy cukrzycowej w każdym województwie.

– Każda placówka może wziąć udział w akcji wystarczy leżanka, monofilament i osoba przeszkolona, np. pielęgniarka lub podolog. W pakiecie są instrukcje, karty pacjenta, ankiety. Po stronie pacjenta nie ma żadnych kosztów. A po naszej stronie – rośnie świadomość, która naprawdę może uratować komuś stopę i życie – wyjaśnia dr n. med. i n. o zdr. Karolina Kruszewska, koordynatorka ogólnopolskiej akcji z ramienia PTLR.

Więcej informacji: https://ptlr.org/swiatowy-tydzien-swiadomosci-stopy-cukrzycowej-2025/#placowki